Het begin van de wijsbegeerte is de verwondering. Vanuit dit filosofisch
perspectief is controlling een wonderlijk fenomeen, vooral daar waar het gaat om
de bureaucratie in organisaties. De bureaucraat probeert grip te krijgen op een
organisatie met vaak als resultaat een waslijst aan formulieren, regels, formats en
notulen.

Het is even noodzakelijk om ze te produceren, als dat het noodzakelijk is
ze irrelevant te maken. Managers roepen om het hardst dat ze geen bureaucratie
willen. Maar kennelijk heeft bureaucratie iets onvermijdelijks in zich. In die zin is
het een “pharmakon”; gif en medicijn tegelijk.

Het doel van de staat is vrijheid, zegt Spinoza. Zonder regels geen vrijheid. In deze bijdrage gaan we filosofische inzichten vanuit de praktijk van de controller bekijken. Want controlling en bureaucratie zijn vandaag de dag zo veelomvattend geworden, dat het bijna onmogelijk is om er vanaf een afstandje naar te kijken.